پێشمەرگە… تێپەڕاندنی قۆناغی میلیشیا

*مەحموود یاسین کوردی
بە پێی یاسای ژمارە (١٧) یاسای حیزبەکانی ھەرێمی کوردستان- عیراق کە پەرلەمانی کوردستان لە ساڵی ١٩٩٣ پەسەند کردووە لە ماددەی دوازدە لە برگەی سێییەم چالاکی حیزبی لە نێو ھێزەکانی پێشمەرگەو ئاسایش قەدەغە دەکات، بەڵام لە دوای دامەزراندنی حکومەتی ھەرێمی کوردستان ئەو دۆخە سیاسی و حیزبییەی لە شاخ ھەبوو گوازراییەوە نێو شارەکان، لایەنەکانی نێو بەرەی کوردستانی بە تایبەتی پارتی و یەکێتی بەردەوامیان بە ھێشتنەوەی ھێزە چەکدارییەکانی خۆیاندا لە ژێر ناونیشانی جیاجیا سەرەرای ئەوەیە لە کابینەی یەکەمەوە تا ئێستا وەزارەتی پێشمەرگە ھەبووە، بەڵام ھێزەکانی پێشمەرگە و ئاسایش وەکو میلیشیایەکی حیزبی ماونەتەوە لە چوارچێوەی ھێزێکی نیشتمانی رێکنەخراون.
میلیشیا سوکایەتی نییە
ئەگەرچی ناوی پێشمەرگە پیرۆزی و رێزێکی تایبەتی لە لای خەڵکی کوردستان و بگرە جیھانیش ھەیە، بەڵام حاڵەتی “میلیشیا” بۆ دیاردەیەکی چەکداری لە دەرەوەی دەستوور و یاسا لە دەرەوەی کۆنترۆلی دەوڵەتن ئەگەر سەیری مێژووی ھێزی پێشمەرگە تاوەکو رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر حاڵەتی میلیشا بە سەر پێشمەرگە جێبەجێ دەبێت، چونکە لە رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەر کە بەھۆی شەڕی نێوان ھێزەکانی پێشمەرگەو سوپای عێراق و حەشدی شەعبی بەشێک لە ھێزەکانی پێشمەرگە پاشەکشیان پێکرا بە بڕیاری حیزب لە دەرەوەی بڕیاری وەزارەتی پێشمەرگەو فەرماندەیی گشتی ھێزەکانی پێشمەرگە ھەر دوو لیوای پیادەی یەک و دوو پێشمەرگە ھەڵوەشایەوە تاوەکو رۆژی ٢٤/١/٢٠١٨ دوای تێپەڕین ١٠٠ بە بڕیارێکی دیکەی وەزارەتی پێشمەرگە ئەو دوو لیوایە یەکی گرتەوە. بۆیە دەستەواژەی میلیشیا سوکایەتی و بێ رێزی نییە بەڵکو پێناسەکردنی واقیعێکی سەربازییە لە ھەرێمی کوردستان.
پێشمەرگە بەشێکە لە سیستەمی بەرگری
لە دوای رووخانی رژێمی عێراق و پەسەندکردنی دەستوورێکی نوێ لە ساڵی ٢٠٠٥ کە سەرجەم عێراقییەکان بە کوردەوە ئەو دەستوورەیان پەسەند کرد بە پێی ماددەی ٩ ئەو دەستوورە، بەشداریکردنی سوپا و ھێزە ئەمنییەکان لە کاروباری سیاسی قەدەغەکراوە، ھەروەھا دروستکردنی میلیشیاو ھێز لە دەرەوەی یاساو خۆ کاندیدکردنی کارمەندانی وەزارەتەکانی بەرگری و ناوخۆو دەزگا ئەمنییەکان لە ھەڵبژاردنەکان قەدەغەکراوە، بەڵام کورد رەتیکردەوە پێشمەرگە وەکو ھێزێکی میلیشیا وەسفبکرێت بەڵکو پێشمەرگە لە چوارچێوەی سیستەمی بەرگری عێراق مایەوە، بەڵام بەرپرسانی ھەرێمی کوردستانی خۆیان لە بەنیشتمانی کردنی ئەو ھێزە دروسخستەوە.
لە یەکخستنەوەی کابینەی ھەولێرو سلێمانی تا کابینەی ھەشتەمی حکومەتی ھەرێمی کوردستان کە بە کابینەی حکومەتی بنکەفراوان ناسراوە بەڵێنی یەکخستنی ھێزەکانی پێشمەرگەو ئاسایش دراوە، بەڵام بەردەوام ئەو ھێزانە لە ژێر فەرمانی و سەرکردایەتی حیزب بوون ئەگەرچی لە ماوەی ١٢ ساڵ ١٤ لیوای ھاوبەش لە نێوان ھێزەکانی پارتی و یەکێتی دروستکران بەڵام لە رووداوەکانی ١٦ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٧ و ھێرشەکانی سوپا و حەشدی شەعبی لە ماوەی کەمتر لە ١٢ کاژێر ئەو ١٤ لیوایە ھەڵوەشایەوە.
تاوەکو ئێستا ژمارەیەکی راست و دروست لە لای لیژنەی کاروباری پێشمەرگە لە پەرلەمانی کوردستان لە سەر ژمارەی پێشمەرگەکانی کوردستان نییە، بەڵکو وەزارەتی پێشمەرگە ٤٥ ھەزار میلاکی ھەیە. ھەرچی یەکەی ٧٠ی یەکێتییە زیاتر لە ٥٦ ھەزار پێشمەرگەی ھەیە و یەکەی ٨٠ی پارتیش زیاتر لە ٥٨ ھەزار پێشمەرگە دەبن.
جگە لە پێشمەرگە، ھێزی دیکەش لە کوردستاندا ھەن کە لەسەر پارتی و یەکێتی حیسابن. لەوانەش ھێزەکانی زێرەڤانی و ھێزی ئامادە. لە ھەرێمی کوردستان ٥١ ھەزار پێشمەرگەی زێرەڤانی ھەن کە سەر بە وەزارەتی ناوخۆن، لەگەڵ نزیکەی ١٠ ھەزار پۆلیسی بەرگریی فریاکەوتن کە ئەوانیش سەر بە وەزارەتی ناوخۆن”
بەپرسانی پارتی و یەکێتی جەخت لە سەر ئەوە دەکەنەوە یەکخستنی ھێزی پێشمەرگە لەژێر یەک چەتردا پێویستی بە بڕیاری سیاسی ھەیە، یەکێتی ١٨ لیوامان ھەیە و پارتیش زیاتری ھەیە.
جگە لە پارتی و یەکێتی، سەرجەم حیزبەکانی بەرەی کوردستانی، پێشتر مەکتەبی عەسکەرییان ھەبوو، بەشێک لەو حیزبانە تێکەڵی حیزبەکانی دیکە بوون یان چالاکییان نەماوە، بەشێکیشیان بە فەرمی مەکتەبی عەسکەرییان ھەڵوەشاندەوە، لەوانەش ئیسلامییەکان (بزووتنەوە و کۆمەڵ). ئێستا تەنیا حیزبی سۆسیالیستی دیموکراتی کوردستان ھێزی ھەیە و بەشداری لە شەڕی داعشدا کردووە. کە ژمارەیان ٣ ھەزار کەسە.

بەغدا لە ژمارەی زۆری پێشمەرگە نیگەرانە
بەردەوام بەرپرسانی بەغدا و حکومەتی فیدراڵی داوای ژمارەی راستەقینەی ھێزەکانی پێشمەرگە دەکەن، لە دواین کۆبوونەوەی، ژی ٤/١/٢٠١٨ شاندێکی ھاوبەشی بزووتنەوەی گۆڕان، کۆمەڵی ئیسلامی و ھاوپەیمانی بۆ دیموکراسی و دادپەروەری، بۆ ماوەی یەک کاژێر لەگەڵ حەیدەر عەبادی، سەرۆکوەزیرانی عێراق کۆبوونەوە. بە پێی قسەی حەسەن جیھاد ئەندامی شاندەکە عەبادی داوای ژمارەی راستەقینەی پێشمەرگەی کردووە و پێی سەیر بووە ژمارەکە نزیکە لە ژمارەی سوپای عێراق. حەسەن جیھاد بۆ رۆژنامەی رووداو دەڵێ:” عەبادی گوتی ھێزی پێشمەرگە لەژێر کۆنترۆڵی حیزبە، ھەر کاتێک ململانێی سیاسی دروستدەبێت، ھێزی پێشمەرگە دەچێتەوە ژێر کۆنترۆڵی حیزبەکان”.
ھاوکات لیژنەی ئاسایش و بەرگری و حکومەتی عێراق نازانن کوردستان چەند پێشمەرگەی ھەیە، لەکاتێکدا بودجەی پێشمەرگە خاڵێکی ناکۆکییەکانی نێوان ھەولێر و بەغدایە، چەند جارێک ئەو لیژنەیە داوای ژمارەو زانیاری کردووە بەڵام بەرپرسانی ئەو دوو حیزبە وەڵامیان نەداوەتەوە.
گۆڕان: ژمارەی پێشمەرگە ٣٠ بۆ ٣٥ ھەزار کەسە
بزووتنەوەی گۆڕان لە ساڵی ٢٠١٤ بەشداری حکومەتی ھەرێمی کوردستانی کرد، مستەفای سەید قادر سەرکردەی باڵای ئەو حیزبە بووە وەزیری پێشمەرگە کە جگە لە باگراوندی سیاسی و حیزبی و رێکخراوەی لە نێو فەرماندەی گشتی ھێزی پێشمەرگەی یەکێتی لە ماوەی کارکردنی لە وەزارەت زانیار و داتای زۆری دەستکەوتووە بە پێی راپۆرتێکی تۆڕی میدیایی گۆڕانی زمانحاڵی وەزیری پێشووی پێشمەرگە کە لە دوای (١٢ی ئۆکتۆبەری ٢٠١٥ لە کارەکەی دوورخرایەوە) ژمارەی راستەقینەی پێشمەرگە ٣٠ بۆ ٣٥ ھەزار کەسە، بەڵام بە پێی میلاکات ژمارە لە ٢١٧ ھەزار پێشمەرگە زیاتر زۆربەی گەندەڵی لە میلاکاتی وەزارەتی یەکەکانی ٨٠ پارتی و ٧٠ یەکێتی کراوە زۆربەی ئەو پێشمەرگانە پاسەوانی
بندیوارەکانی پاسەوانی تایبەت
ھەرچی رۆژنامەی ئاژانسە کە نزیکە لە دەزگا ئەمنییەکانی یەکێتی نیشتمانی کوردستان بڵاویکردووتەوە لە سیستمی بایۆمەتریی حکومەتی ھەرێمدا یەک ملیۆن و ٢٤٩ ھەزار مووچەخۆر تۆمار کراوە و لەو ژمارەیە ٤٠٠ ھەزاریان سەر بە وەزارەتی پێشمەرگەن، لەو ژمارەیە ٤٥ ھەزاریان لەناو وەزارەت کار دەکەن و ئەوانی دیکە دابەش بوون بەسەر یەکەکانی ٧٠ی سەر بە یەکێتیی ‌و ٨٠ی سەر بە پارتی و ھێزەکانی پۆلیسی بەرگری و فریاکەوتن و زێرەڤانی و خانەنشینی سەربازی و کەمئەندامانی سەنگەر.
لە پاڵ ھێزی پێشمەرگەی کوردستان پاسەوانی تایبەت کە ژمارەیان نزیکە لە ٦٣ ھەزار کەس کە لە یەکە جیاجیاکانی مووچە وەردەگرن لە کاتێکدا دەبێ لە چوارچێوەی یەکەی پاسەوانی لە وەزارەتی ناوخۆ وەربگرن، بە بۆچوونی پەرلەمانتاران بەشێکی زۆری گەندەڵی و بوونی پێشمەرگەی بندیوار لەو سڵکەیە.
رۆژی ٤/١/٢٠١٨ نازم کەبیر، جێگری سەرۆکی لیژنەی ناوخۆ و ئاسایش لە پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی پارتی بە کەناڵی کوردستان ٢٤ راگەیاند: “پاسەوان ھەیە ئێستا شوفێری تاکسییە و لە ناو بازاڕ دەسوڕێتەوە، ھی واش ھەیە بەناوی پاسەوانی بەرپرسێک باخەوانە و رەزەوانە، بۆیە دەبێ بەپێی یاسا و رێنماییەکان، پێداچوونەوە و رێکخستنەوە بە پاسەوانی بەرپرس و بارەگا حزبییەکاندا بکرێت”.
وڵاتانی ھاوپەیمانی ھەوڵی یەکخستنی پێشمەرگە دەدەن
لە دوای سەرھەڵدانی شەڕی داعش لە ناوەراستی ٢٠١٤ ولاتانی ھاوپەیمان دژی داعش لە چوارچێوەی یارمەتیدانی ھێزە عێراقییەکان ھاوکاری ھێزی پێشمەرگەی کوردستانیان کرد، چەک و پێداویستی سەربازی دراوەتە پێشمەرگە بەڵام ھەر یەک لە ئەمریکا، بەریتانیاو ئەڵمانیا پرۆژەیەکی ٣٥ خاڵیان داناوە بۆ رێکخستنەوە و یەکخستنی ھێزی پێشمەرگە لە مانگی (ئازار)ی ساڵی ٢٠١٧ دا لیژنەیەکی بۆ پێکھێنرا، وەزارەت ڕەزامەندی لەسەردراوە، دواتر پڕۆژەکە چووە ئەنجومەنی وەزیران و سەرۆکایەتی ھەرێم و ڕەزامەندییان لەسەر دەربڕی
بەگشتی خاڵەکان ھەموو جومگەکانی وەزارەتی پێشمەرگە دەگرێتەوە، لە کاری کارگێڕی و مەشقکردنی پێشمەرگە و ئۆپەراسیۆن و میلاک و یاسا و زۆر بواری تری سەربازی و ئیداری، بڕیارە ئەمساڵ ٥ خاڵ لەو پرۆژەیە جێبەجێ بکرێت، بەڵام بە پێی قسەی بەرپرسانی سەربازی ھەر دوو حیزبەکە و بەرپرسانی بەغدا پرۆسەی بە نیشتمانیکردن و یەکخستنی ئەو ھێزانە قورسە. ھەر دوو حیزبەکەش ئامادە نیین بچنە ژێرباری ئەو پرۆسەیە.

مەلا بەختیار، لێپرسراوی دەستەی کارگێڕیی مەکتەبی سیاسی یەکێتی نیشتیمانیی کوردستان لە چاوپێکەوتنیکی لەگەڵ تەلەفزیۆنی رووداو گوتی:”ئێمە قبوڵ ناکەین کەس چەکمان بکات، ئێمە چەکمان ھەیە و کەس ناتوانێ چەکمان بکات. ئەو ھێزەی ھەمانە دەیخەینە خزمەتی پرۆسەی دیموکراسی، ئەمن و ئاسایشی خەڵک. بەڵام ھێزێک بیر لەوە بکاتەوە زۆرینەی ھێناوە و بێت چەکمان بکات. با بیری لێنەکاتەوە”.
چەک فرۆشتنەوەی پێشمەرگە مەترسییەکی داھاتوو
فەرماندە سەربازییەکانی پارتی و یەکێتی ھێزی پێشمەرگەیان کۆنترۆڵکردووە، بودجە، پێداویستی و چەک و کەلوپەلی سەربازی لە لای ئەوانە، زۆر جاران ئەو چەک و تەقەمەنیانەی کە وڵاتانی ھاوپەیمان بە پێشمەرگەیانداوە لە بازاڕی رەش فرۆشراونەتەوەتەوە کە ئەمەش بووتە جێگای نیگەرانی ئەو وڵاتانە و میدیاکانی ئەو وڵاتە راپۆرت و بەدواداچوونیان لە سەر کردووە، بە تایبەتی ئەو وڵاتانە ترسیان ھەیە کە ئەم چەکانە لە بازاڕی رەش جارێکی دیکە بگاتەوە دەستی گروپە تووندڕەوەکان. قوباد تاڵەبانی، جێگری سەرۆکوەزیران کورەی جەلال تاڵەبانی سکرتێری کۆچکردووی یەکێتی نیشمانی کوردستان لە کاتی سەردانیکردنی دەستەی دەسپاکی ھەرێمی کوردستان لە کۆتایی ساڵی ٢٠١٧ گوتی:” کاتێ لە کوردستان دەقەومێ، بەرەی جەنگ چۆڵ دەکەن و چەکوتەقەمەنی بەجێ دێڵن و ئەوەی دەیشھێننەوە، لە بازاڕ بە قاچاخ دەیفرۆشنەوە، دێنە سەر تەلەڤزیۆنیش باسی گەندەڵی دەکەن”.
لە سەرەتای شەڕی داعشەوە لە ئەنجامی بەدواداچوونی لێژنەیەکی تایبەت کە بە فەرمانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان بۆ کاروباری وەزارەتی پێشمەرگە و گرێبەستەکانی وەزارەت بۆ کڕینی چەک و پێداویستیی پێشمەرگە پێکھاتبوو، چەندین دۆسیەی گەندەڵی دەرکەوتوون و ژمارەیەک لەو دۆسیانەش رەوانەی دادگا کراون. لە ئەنجامی بەداواداچووندا بۆیان دەرکەوتووە ١٠٠ دۆسیە گەندەڵییان تێدا کراوە و سەرجەم دۆسیەکانیش بە مەبەستی لێکۆڵینەوە رەوانەی دادگا کراون.
زۆربەی ئەو دۆسیانەی گەندەڵییان تێدا کراوە بریتی بوون لە گرێبەستی کڕینی چەک، پێداویستیی سەربازی، جلوبەرگ و خۆراک. ئەو پارەیەشی لەو گرێبەستانە خەرج کراوە بە زیاتر لە ٦٠ ملیار دینار دەخەمڵێنرێ.

ھەفتەنامەی (رووداو) لە ژمارە ٢٩٣ی رۆژی ٣١/١/٢٠١٤ دەیان بەڵگەنامەی لەسەر گەندەڵییەکانی وەزارەتی پێشمەرگە لە راپۆرتێکی درێژدا بڵاوکردەوە. بەپێی راپۆرتێک کە لەلایەن فەرمانگەی چاودێریی دارایی وەزارەتی پێشمەرگەوە بە ژمارە ٧٤ لە رۆژی ١/٧/٢٠١٣ ئاراستەی ئەمینداری گشتی وەزارەتی پێشمەرگە کراوە و تایبەتە بە پارەی نەختینەی لیواکان کە بریتییە لە (نەسریە، ئازووقە و سووتەمەنی)، بە پێچەوانەی رێنمایی دارایی لە فەوجەکان خەرج کراوە. راپۆرتەکە دەڵێت “زۆرینەی پارەکە لە نێوان فەرماندەی یەکە و ئەفسەرانی بارەگاکانەوە دابەش دەکرێ”. فەرمانگەکە بۆی دەرکەوتبوو کە چەندین “گەندەڵی و ئیختیلاس و وەسڵ و لێژنەی وەھمی” لە خەرجکردنی ئەو پارەیەدا ھەیە.
ھەر بەپێی راپۆرتێکی ئەمیندارێتی گشتی وەزارەتی پێشمەرگە کە بە ژمارە (ڕ/٢/٥٠٧٣) لە رۆژی ١١/٦/٢٠١٢ ئاراستەی وەزیری پێشمەرگە کرابوو، تاوەکو ئەو رێکەوتە زۆربەی چەک و تەقەمەنی پێشمەرگە “کۆن و بەسەرچوو”بوون. ئەو راپۆرتە کە لەلایەن ئەفسەرانی ھۆشیاری نیشتیمانی ئامادەکرابوو، ئاماژەی بە چەندین کەموکووڕیی وەزارەتی پێشمەرگە دابوو. ھەر بەپێی بەڵگەنامەکان بە ملیار دینار بۆ چاککردنەوەی ئۆتۆمبێلی مۆدیل نوێ و تازە خەرج کرابوو.
لە شوباتی ٢٠١٧ سەرۆکایەتیی ھەرێمی کوردستان راپۆرتێکی تایبەت سەبارەت بە ھەنگاوەکانی چاکسازی بڵاوکردەوە لە سەر پرسی پێشمەرگە سلکی سەربازی لە خاڵی چوارەم بەم شێوەیە باسی چاکسازی و گەندەڵییەکانی ئەو بوارەی کردووە.
چاکسازی لە پێشمەرگە
بە پێی بڕیاری ژمارە (٥) لە ٢١/٤/٢٠١٦، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان لیژنەیەکی تایبەت بە وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و سلکی سەربازی پێکھێنا. دوابەدوای دەستپێکردنی کارەکانی لیژنەکە، سەرۆکی ھەرێمی کوردستان وەک فەرماندەی ھێزەکانی پێشمەرگەی کوردستان چەند بڕیارێکی گرنگی دا، لەوانەش قەدەغەکردنی دووپۆستی لە ناو وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و یەکەکانی (٧٠) و (٨٠) ڕاگەیاندرا. ھەروەھا لەسەر فەرمانی سەرۆکی ھەرێمی کوردستان داوا لە وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە کرا کە تەواوی ئەو لێژنانەی بۆ کڕینی چەک و کەلوپەل و ئازووقە لە وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێکھێنراوە ھەڵبوەشێتەوە و ھەردوو بەڕێوەبەرایەتی گشتی گرێبەستەکان و فەرمانگەی یاسایی پابەند کران کە پاڵپشت بە یاسا و ڕێنماییەکانی تایبەت بە بوارەکانی گرێبەست کردن ئەنجام بدەن و دەرفەتی یەکسان بە تەواوی کۆمپانیاکان بدرێت کە لە کەمگەرییەکان (مناقێە) بەشدار بن. ھەروەھا بریار درا بە پێکھێنانی لێژنەیەک بە مەبەستی لێکۆڵینەوە و وردبینی لە قەرزەکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە و ڕادەی پێویستی وەزارەت بەو خەرجییانەی کە کراوە.
کەمکردنەوەی ژمارەی پێشمەرگە
بۆ یەکخستن و ڕێکخستنی بوارەکانی خانەنشینی پێشمەرگە چەند بڕیارێک درا کە تێیدا داوا لە حکوومەتی ھەرێم کرا تەواوی بەڕێوەبەرایەتییەکانی تایبەت بە خانەنشینی پێشمەرگە ھەڵبوەشێتەوە و دۆسیەکانی خانەنشینی تەنیا لە یەک بەڕێوەبەرایەتی کۆبکرێتەوە کە سەر بە بەڕێوەبەرایەتی گشتی خانەنشینی بێت لە وەزارەتی دارایی و ئابووری، و بریار درا بە پێکھێنانی لێژنەیەکی تایبەت بۆ پاکتاوکردن و وردبینی لە تەواوی دۆسیەکانی و ھەر دۆسیەیەک بە پێی یاسا و ڕێنماییەکان، و خزمەتی پێشمەرگایەتی ڕێکبخرێت و نابێت ھیچ خانەنشینکراوێکی نایاسایی ھاوتەریب بکرێت لەگەڵ ئەو پێشمەرگە قارەمان و ئازایانەی کە ژیانی خۆیان بۆ ڕزگاری و بەرگریکردن لە وڵاتەکەیان تەرخان کردووە و دەیکەن. ئەم بڕیارانە کەوتوونەتە واری جێبەجێکردن و ڕێوشوێنی پێویست بۆ جێبەجێکردنیان گیراوەتە بەر.
وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە خۆیشی کۆمەڵێک چاکسازی گرنگی ئەنجام داوە. بۆ نموونە، (١٥٦٦) ئەفسەر و پێشمەرگە لە بارەگای وەزارەت کەمکراونەتەوە، ھەروەھا چەندین بەش و بەڕێوەبەرایەتی لە ناو وەزارەت کەمکراونەتەوە. بەمەش سەدان ملیۆن بۆ خەزێنەی حکوومەت گەڕاوەتەوە. ئەمە وێڕای کەمکردنەوەی خەرجی چاککردنەوەی ئۆتۆمۆبێل و سووتەمەنی. لیژنەیەک سەرلەنوێ بە لیستی کەمئەندامانی سەنگەر دادەچێتەوە و تا ئێستا لە کۆی (٨٦٧) کەس کە لەلایەن لیژنە پسپۆڕەکەدا بینراون، (٢٥٣) کەمئەندام ڕێژەی کەئەندامییان ھەڵوەشاوەتەوە و سەرجەم ئەو شایستە داراییانەشیان لێوەردەگیرێتەوە کە پێشتر بە ناڕەوا وەریانگرتووە، پڕۆسەکەش بەردەوام دەبێت و سەرجەم کەمئەندامانی سەنگەر جارێکی دیکە پشکنینی پزیشکییان بۆ دەکرێتەوە. ھەروەھا بڕیار دراوە پێداچوونەوە بە لیستی خانەنشینیی سەربازی بکرێت و چارەسەری سەرپێچییە یاساییەکان بکرێت. سەبارەت بەو ئەفسەر و کارمەندانەی لە ھەرێم و بەغدا لە یەک کاتدا دوو مووچەیان وەرگرتووە، تا ئێستا (٩٠) ئەفسەر ئیجرائاتیان لەگەڵدا کراوە و (٧٠) ئەفسەری دیکەش لە ژێر وردبینی دان و پڕۆسەکەش بەردەوام دەبێت.
زیاتر لە (١٢) دۆسیەی گەندەڵی تایبەت بە وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە دراونەتە دەستەی نەزاھە و لێکۆڵینەوە لەسەر بەشێکی ئەم دۆسیانە دەستی پێکردوە و ڕێوشوێنی یاسایی بەرامبەر تۆمەتبارەکان گیراوەتە بەر بەبێ ڕەچاوکردنی پلە و پۆستی سەربازی کە ھەڵیان گرتووە. ھەروەھا پلانی گۆڕانکاری گەورە و گرنگ لە وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە لە بەردەست دان و لە ئایندەیەکی نزیکدا جێبەجێدەکرێن.
ھێزەکانی وەزارەتی پێشمەرگە:
١٤ لیوای ھاوبەشی پارتی و یەکێتی: ٤٥ ھەزار پێشمەرگە
ھێزی پاراستنی ئێزدیخان (حەیدەر شەشۆ): ٤٠٠٠ چەکدار (
لیوای جەزیرە (عەرەبەکانی رەبیعە و زوممار): ٢٠٠٠ چەکدار
فەرماندەیی شنگال (قاسم شەشۆ): ١٠ ھەزار چەکدار
ئەو ھێزانەی لەسەر پارتی حیسابن
یەکەی ٨٠ لە وەزارەتی پێشمەرگە: ٥٨ ھەزار پێشمەرگە
زێرەڤانی کە سەر بە وەزارەتی ناوخۆیە: ٥١ ھەزار چەکدار
ھێزی لەشکری “رۆژ”ی سەر بە زێرەڤانی: ٨٠٠٠ چەکدار
دژە تیرۆری سەر بە ئەنجوومەنی ئاسایشی ھەرێمی کوردستان
ھێزەکانی ئاسایش (پارتی) ژمارەکانیان دیار نییە
ئەو ھێزانەی لەسەر یەکێتی حیسابن
یەکەی ٧٠ی سەر بە وەزارەتی پێشمەرگە: ٥٦ ھەزار پێشمەرگە
ھێزی بەرگریی فریاکەوتن: ١٠ ھەزار چەکدار
ھێزە رەشەکە، سەر بە وەزارەتی ناوخۆیە.
ھێزەکانی دژە تیرۆر زیاتر لە ٢ ھەزار کەسن
ھێزی سوات ژمارەکانیان دیار نییە
ھێزەکانی ئاسایش (یەکێتی) ژمارەکانیان دیار نییە
دەرەنجام
کەمکردنەوەی ژمارەی ھێزەکانی پێشمەرگە، کاراکردنەوەی ھەر دوو کۆلێژی سەربازی زاخۆ و قەڵاچۆلان لە چوارچێوەی سستەمی بەرگری عێراق، دابینکردنی بودجەیە و مووچەی ئەو ژمارە دیاریکراوەی پێشمەرگە لە چوارچێوەی بودجەی سیادی عێراق. خانەنشیکردنی فەرماندە بە تەمەنەکان و ئەو کەسانەی پۆستی حیزبیان ھەیە، رەخساندنی دەرفەتی یەکسان لە بەردەم ھەموو ھاونیشتمانیان لە چوارچێوەی یاسا پەیوەندی بەھێزەکانی پێشمەرگەوە بکەن. ھەڵوەشاندنەوەی یەکەی ٨٠ی پارتی و ٧٠ی یەکێتی. جێبەجێکردنی یاسای وەزارەتی پێشمەرگە و یاسای رێزلێنانی زێرەڤانی و خانەنیشی زێرەڤانی.
*رۆژنامەوان و دەرچووی کۆلێژی یاسایە، لە چەند میدیایەکی بیندراو خوێندراو کاری کردووە

 

 

رەنگە تۆ ئارەزووی ئەمانشە بکەیت پۆستی زیاتری نوسەر

وەڵامدانەوە دابنێ

ئیمەیڵەکەت بڵاوناکرێتەوە.